🤖 On jaɓɓaama, ko CLEVI.
Min yahiima e 「2025 JBNU Research Fair Week (Research Fair Week)」 nde waɗata e dow lewru 20 haa 22 Jenngo, nde Jaɓɓorgo Jaŋngirde Jeonbuk waɗi.
Ɗum woni nokkuure jogiiɗe maanaa mawɗo, nde ƴeewtagol moƴƴiɗo Jeonbuk National University waɗi ɗo, tee hollude laawol teknolojiiji yeeso ɗi jokkondiri e cuɓoraaɗe industri, leydi e laawol yeeso, kadi waɗde nokkuure jokkondiral nde ɓeydotooɓe industri, jaŋngirde, mootummaa e ɓeyngu njokkondirata.
Ko ɓuri teeŋtude, ardiɗo CLEVI, Lee Hwan-ho, noddaama ngam waɗde jawdi VIP e jipporde nde waɗetee 20 Jenngo! 👏
En njiytu ɗo ɓeyditen no hital ngal wonnoo!
Ɗoo ko no ardiɗo Lee Hwan-ho wonnoo e hebbude jipporde nde adii fuɗɗude; ena holli no o miijortoo baɗte no o waawirta waɗde jipporde ngal heɓa e faamde weeɓde.
Ndeen waɗde ngal fuɗɗii, kadi fuɗɗorde ngal waɗii.
Ɓeyngu ngal udditii e moƴƴere e perfoomans live art nde gorko jaŋngooɗo e Jaɓɓorgo Jaŋngirde Jeonbuk hebbini e saasi.
Caggal jipporde arande nde waɗi dow laawol, ardiɗo amen e CLEVI, Lee Hwan-ho, waɗi jipporde ɗiɗaɓere dow temre “Ko fii hol AI sokki jokkondiral e geɗe?” En njiyto ɗum ko seɗɗa?
No AI faamirta aduna ɗoo e laawol hol,
waɗde konngi, kadi waɗde golle?
En ngari ndaarude e nder 'ɓernde' ndee ngam faamde no modelaji ɗiɗi ɗi mawɗi e ɗemngal (LLM), hono 챗GPT e Claude ɗi en huutorto ñalnde fof, faamirtorooɗe e waɗortooɗe konngi e laawol hol.
- Hollugol innde (Token ID): AI addata e ɓeydude limgal keeriiɗo hono '5', '8' e kala kelme ngam reentude ɗum.
- Ɓeydude nokkuure e kaartal (Vector): Kono limgal tan waawataa hollude maanaa, ɗum waɗi kala kelme heɓa 'adresse (koordone)' nde waɗi e limooji ɗuɗɗi.
- Yiytude ɓeynguure jokkuɗo: Kelme ɗe maanaa mum nanndi (misal: 'the', 'a') njooɗotoo e kaartal ngal e nokkuure ɓadiiɗe, hono 'ɓeynguure jokkuɗo'.
Ndeen no AI waawirta heftinde kelme ndee ɓurɗo arde?
Sabu en faamii baylugol keɓe ɓurɗe, jooni en ndaara fannu fof ngam yiyde no limooji ɗii waawirta wonde konngi goonga. Ɗum waɗa en njogii naatnal nde woni "Paris is the city...".
Tokenizer (fefɗinde): Ko ɓatakuru ɗe njogii, tokenizer waylita ɗe e limooje (Token ID), hono min yi'i ɗum ko ɓennu. "Paris" ko 1652, "is" ko 5... hono ɗum.
LLM (kaalkule mawɗo): Ɗee limooje ɗe njippata e kaalkule mawɗo wonde LLM (model Bloom hollaaɗo e natal ngal). Ɗo, ɗum faamta kontekst ngal e jokkondiral 'vekteer' ɓennunooɗo. Ɗum wi'a: 'Ahaa, en haalata jooni dow wuro Paris!'
Logits & Softmax (kaalkisol ɗaɓɓitannde): Caggal kaalkisgol, AI waɗata ƴeewtere e kelme keewɗe heewi waawi arde yeeso. Ɗum rewata ɗe e filtorde wi'eteende 'softmax', ngam waylude ɗe e **'ɗaɓɓitannde'** mbaawi en ƴeewde no feewi.
Suɓaade ɓennude: Ƴeewto grafu wonɗo e ñaamo.
- of → 33.7%
- that → 15.3%
- where → 9.4%
Ko fii ɗum, AI suɓata **'of'**, ɗum waɗa jumla "Paris is the city of..." timmude. Ɗum waɗa waɗde ngal laawol laabi keewɗi ngam sosde jaabawol juutngol ngol en njiyata.
E timmunde, heftinde kalima e AI wonaa heftinde harfiiji, kono ko heftinde 'adres' ɗo kalima ngin woni e dow lewru mawɗo wonde maanaa.
LLM waawi ɓeydude e ƴeewndugol, robot, e jannginde golle.
AI faamɗo maanaa, yiyɗo faamɗo, kadi waɗɗo golle.
Hollude AI juuɗe e koyɗe waɗi maanaa wonde jokkondirde iwde e ɗemngal haa e anndugol, ɓeydude haa e golle, ngam ɓeydinde hakkille.
AI wonaa kadi tan e fannu miijooji walla yeewtere; AI naatii e lewru waɗde ɗum e heftinde e nguurndam.
Ɓeydital yeeso CLEVI
CLEVI waɗay jokkude ɓeydude laabi keewɗi ngam yimɓe ɓurɓe heewde waawde ƴeewde e hoore mum no teknolosi AI huutoraa e aduna nguurndam: workshop-ji e nder e yaasi janngirde, projey-ji ɗaɓɓitorde, booth-ji ƴeewtinde, e laabi goɗɗi.
Hono lekki ɗo haala Jeŋŋol Jeonbuk woni ɗoƴƴere teddunde nde jokkondiri jeyaaɓe janngirde e min, min jokkay kadi yeeso waɗde golle gollorde hakkunde teknolosiyaŋkooɓe e kuutortooɓe, hakkunde janngirde e industriel.