Amawulire

“Enteekateeka y’okuddukanya obulabe bw’omuliro gw’ebibira ekwataganya okwewala, okuguzikiza n’okudda engulu erina okuteekebwawo”

Enkiiko y’Epalamenti ku nteekateeka y’okussaawo enkola ya kimu ey’okwewala, okuzikiza n’okudda engulu okuva mu buzibu bw’omuliro omunene ogw’ebibira

Enkiiko y’Epalamenti ku nteekateeka y’okussaawo enkola ya kimu ey’okwewala, okuzikiza n’okudda engulu okuva mu buzibu bw’omuliro omunene ogw’ebibira

Ekifaananyi ekikulu

Ababaka Min Hong-cheol ne Kim Jeong-ho baategeka enkiiko ku ‘nteekateeka y’okussaawo enkola ya kimu ey’okwewala, okuzikiza n’okudda engulu okuva mu buzibu bw’omuliro omunene ogw’ebibira’ ku Kizimbe ky’Ababaka mu Palamenti nga Julaayi 31. Dr. Kwon Chun-geun ow’Inisititi y’Okunoonyereza ku Bibira y’awa alipoota ye. [Ekifaananyi= Omuwandiisi Jo Jeong-hoon]

Ku bikwata ku bizibu by’omuliro gw’ebibira, omuwendo gw’okubw发生amu n’obunene bw’obubi bwabwo byeyongedde olw’enkyukakyuka y’obudde, waavuddeyo endowooza nti kyetaagisa okussaawo enkola y’okuddukanya omuliro gw’ebibira ekwataganya enzirukanya yonna, okuva ku kwewala okutuuka ku kuguzikiza n’okudda engulu. Nga enkola eyali etunuulira okuddamu mu bitundu bitundu yokka erina ekkomo mu kuddukanya omuliro gw’ebibira, kyannyonnyolwa nti kyetaagisa okulowooza ku ngeri tekinologiya wa buli mutendera gy’ayinza okukozesebwamu n’okugattibwa, n’okuteekawo enkola entegeke.

Dr. Kwon Chun-geun ow’Inisititi y’Okunoonyereza ku Bibira mu Kitongole ky’Ebibira yabyogedde bwe batyo mu nkiiko eyakwatibwa ku Kizimbe ky’Ababaka mu Palamenti nga Julaayi 31, ku ‘nteekateeka y’okussaawo enkola ya kimu ey’okwewala, okuzikiza n’okudda engulu okuva mu buzibu bw’omuliro omunene ogw’ebibira’.

Dr. Kwon Chun-geun, eyawa alipoota ku mutwe ogugamba nti ‘Enteekateeka y’okussaawo enkola y’okuddukanya obulabe bw’omuliro gw’ebibira ekwataganya emitendera egy’enjawulo nga bakozesa tekinologiya ow’omulembe’, yaggumizza nti ekiruubirirwa ekikulu kwe kukyusa enkola y’okuddukanya obuyinza bw’obulabe nga kwesigamye ku tekinologiya ow’omulembe nga obukugu bw’okukozesa amagezi ag’ekikugu (AI), setilayiti ne drone, Intaneeti y’ebintu (IoT), ne digital twin.

Ku mutendera gw’okwewala, yasemba okuteekawo enkola y’okupima n’okulondoola obungi bw’ebintu ebiyinza okwokebwa mu bitundu eby’obulabe mu ngeri entuufu, nga bakozesa okwekenenya ebikwata ku ttaka n’ebimera mu ngeri ey’ebitundu bisatu nga kwesigamye ku LiDAR. Yatutegeeza ne ku bwetaavu bw’okukola amapa agalaga obulabe bw’omuliro gw’ebibira okumala ebbanga ddene nga kwesigamye ku mbeera z’obudde eziteeberezebwa.

Ku mutendera gw’okwetegekera, yalaba nti ekikulu kwe kussaawo enkola y’obuyinza obukwataganye nga bakozesa tekinologiya wa digito. Kino kitegeeza nti enkola y’okugabana amawulire agakwata ku mbeera mu kiseera ekituufu erina okuteekebwawo okuwala okutabulwa wakati w’ebitongole.

Dr. Kwon yasemba okuteekawo enkola y’okulondoola ey’enjawulo egatta setilayiti, drone ne sensa, awamu n’okukozesa tekinologiya wa AI azuula enkola y’omukka n’enkyukakyuka ezitali za bulijjo mu bbugumu eripimibwa n’emisinde egy’obutangaavu, ku mutendera gw’okuddamu nga tekinologiya w’okuzuula amangu n’okuteebereza okubuna kw’omuliro gwe mukulu.

Ku mutendera gw’okudda engulu, yagambye nti kikulu okumanya amangu obunene bw’ekitundu ekikwatiddwa n’ensonga ezikivuddeko, n’okuwagira mu ngeri entegeke okudda engulu kw’ebibira n’ebitundu by’abantu. Yagambye era nti enkola y’obuwagizi ekwataganya byonna, omuli n’okudda engulu mu birowoozo oluvannyuma lw’obulabe, erina okuteekebwawo.

Dr. Kwon yagambye nti, “Omuliro gw’omu nsiko ogufuuse ekikangabwa eky’enjawulo gwetaaga okukyusa enkola z’okuguddamu eza bulijjo ezissa essira ku kuguzikiza, ne tussaawo enkola y’okuguddukanya mu ngeri egatta buli mitendera nga tukozesa tekinologiya ow’omulembe. Okusobola okukakasa obukuumi bw’abantu, tulina okuzimba enkola entuufu ey’okuddukanya obubenje bw’omuliro gw’omu nsiko nga yeesigama ku tekinologiya, nga twongera ssente za gavumenti eziteekebwa mu R&D ya tekinologiya, tuzimba omukutu gw’okukoleraganira awamu wakati wa gavumenti n’ab’obwannannyini, era nga tunongoosa amateeka n’enkola eziguliko.”

Mu kiseera ekyo, ababaka Min Hong-cheol (Democratic Party, Gimhae A mu kibuga Gyeongsangnam-do) ne Kim Jeong-ho (Democratic Party, Gimhae B mu kibuga Gyeongsangnam-do), abaategekera era ne bakulembera olukuŋŋaana lw’empaka, baakung’aanya abantu bangi abakola mu mulimu guno, ne bawanyisiganya ebirowoozo ku mbeera y’okukozesa enkola z’okwewala omuliro gw’omu nsiko n’engeri y’okuzirongoosaamu.

Mu lukuŋŋaana lw’empaka, waayogerwako ku nsonga zino: ▲Embeera y’enkola z’okwewala omuliro gw’omu nsiko n’engeri y’okuzirongoosaamu (Hwang Jeong-seok, akulira ekitongole ky’okunoonyereza ku nkola ne tekinologiya w’omuliro gw’omu nsiko) ▲Embeera eriwo n’ebiseera eby’omu maaso eby’omuliro omunene ogw’omu nsiko ogw’omu mulembe guno (Dr. Jang Jae-young, Forest Holdings) ▲Okuzimba enkola ya ‘one-stop’ n’enkola y’okuddamu mu ngeri enzijuvu nga tukozesa AI (Bang Gi-seong, ssentebe w’ekibiina kya Korea Disaster Prevention Association; Prof. Lee Byeong-seok, Yunivasite ya Soonchunhyang; Lee Hwan-ho, CEO wa CLEVI) ▲Enkola y’okuzimba enkola y’okuddukanya obubenje bw’omuliro gw’omu nsiko mu mitendera egy’enjawulo ng’okozesa tekinologiya ow’omulembe (Dr. Kwon Chun-geun, National Institute of Forest Science, Korea Forest Service), wamu n’okukubaganya ebirowoozo mu ngeri eyawamu.

Omubaka Min Hong-cheol, mu kwogera kwe okw’okuggulawo, yagambye nti, “Omuliro omunene ogw’omu nsiko ogwajjawo ku lubalama lw’ebuvanjuba n mu bukiikakkono bwa Gyeongsang mu March w’omwaka guno gwafuuka akakisa okutunuuliramu embeera y’enkola y’okuddamu ku bubenje mu ggwanga lyaffe.” N’agattako nti, “Enkola y’okuddukanya omuliro gw’omu nsiko erina okugatta enkola yonna mu nkola emu ey’okukola buli kimu, okuva ku mutendera gw’okwewala obubenje nga tukwata omuliro ne tuguzikiza, okutuuka ku kuguzikiza amangu era mu ngeri ennungi, n’enkola y’okuzzaawo ebintu nga erina obusobozi okuddamu okuva ku buzibu.”

Ekifaananyi ky’omu mubiri

Ku Jjulaayi 31, abateesiteesi n’abagenyi baakuba ekifaananyi eky’okujjukira ku lukuŋŋaana lw’empaka olwali mu Nnyumba y’Ababaka, olwali lwayitibwa ‘Enkola ya one-stop ey’okwewala, okukizikiza n’okuzzaawo obubenje bw’omuliro omunene ogw’omu nsiko.’ [Ekifaananyi: Omuwandiisi Jo Jeong-hun]

Omuwandiisi Jo Jeong-hun [email protected]

Ensibuko: Akatabo k’Amasannyalaze (Omuwandiisi Jo Jeong-hun) | https://www.electimes.com/news/articleView.html?idxno=358521

Ddayo ku kifo ky’amawulire

Olulimi n’ekitundu

Ennimi ezivvuunuddwa n’ekyuma zivvuunulwa nga zikozesa clevi/cip-5.5-im era zirambibwako bwe zityo. Kino kikwata ku nnimi ezirina ekibinja ky’omukutu ekyafulumiziddwa.

Ennimi 137

Kirungi

1

Asiya ey’Ebuvanjuba

7

Asiya ey’Obukiikaddyo-Buvanjuba

11

Asiya ey’Obukiikaddyo

18

Asiya Eyakati

5

Buvanjuba Obwakati ne Kawukaasi

10

Bulaaya ey’Ebugwanjuba n’ey’Obukiikaddyo

17

Bungereza ne Ayalandi

4

Bulaaya ey’Obukiikakkono ne Balutiki

10

Bulaaya Eyakati ne Balukani

14

Bulaaya ey’Ebuvanjuba

5

Afirika ey’Ebuvanjuba n’Ejjembe

8

Afirika ey’Ebugwanjuba n’Eyakati

9

Afirika ey’Obukiikaddyo

8

Amerika

5

Pasifiika

5