अनुसंधान

Clevi सिमेन्टिक डेटाबेस

एआईके वास्तविक कार्यमे लागू करैत समय सभसँ पैघ चिन्तामे सँ एक अछि, पहिने सँ सीखल ज्ञानकेँ नव डेटासँ फाइन-ट्यून करैत काल उत्पन्न होमयवाला विनाशकारी विस्मरण (Catastrophic Forgetting) घटना।

1. Catastrophic Forgetting आ RAG केर सीमासभ

एआईके वास्तविक कार्यमे लागू करैत समय सभसँ पैघ चिन्तामे सँ एक अछि, पहिने सँ सीखल ज्ञानकेँ नव डेटासँ फाइन-ट्यून करैत काल उत्पन्न होमयवाला विनाशकारी विस्मरण (Catastrophic Forgetting) घटना।

ई ओ घटना अछि जाहिमे न्यूरल नेटवर्क-आधारित एआई नव जानकारी सीखबाक प्रक्रियामे पहिने सँ सीखल ज्ञान वा पैटर्नकेँ तेजी सँ गमा दैत अछि।

उदाहरणक लेल, जँ ओपन-सोर्स LLM केँ कोनो विशेष कम्पनीक डेटासँ फाइन-ट्यून कएल जाए, तँ सामान्य ज्ञान वा भाषिक क्षमतामे कमी आबि सकैत अछि।

एहन समस्यासँ बचबाक लेल RAG(Retrieval-Augmented Generation) तकनीकक व्यापक रूपसँ उपयोग कएल जाइत अछि, मुदा RAG केर सेहो किछु सीमासभ अछि।

मुख्य पाठक छवि

RAG केर प्रमुख सीमासभ

  • संरचित डेटा प्रसंस्करणक कमी (Structured Data QA): RAG प्रणाली मुख्य रूप सँ असंरचित पाठ दस्तावेज पर अनुकूलित होइत अछि, तेँ संरचित डेटा (तालिका, डेटाबेस, स्प्रेडशीट आदि) केर अर्थ आ संबंधकेँ ठीक सँ बुझि वा उपयोग नहि कऽ पबैत अछि।
  • जटिल PDF/असंरचित दस्तावेजक सीमा (Complex PDFs): जटिल PDF दस्तावेज (तालिका, बहु-स्तम्भ, छवि सहित आदि) मे chunking (विभाजन) प्रक्रियाक दौरान जानकारी छूटि सकैत अछि वा सन्दर्भ विकृत भऽ सकैत अछि। एहि कारणेँ महत्वपूर्ण डेटा अनुक्रमित नहि भऽ पबैत अछि अथवा खोजब कठिन भऽ जाइत अछि।
  • Fallback (वैकल्पिक) मॉडल केर अभाव (Fallback Model(s)): RAG प्रणाली उपयुक्त उत्तर नहि खोजि पबैत समय वैकल्पिक (बैकअप) मॉडल पर स्विच करबाक तर्क अपर्याप्त वा अप्रभावी होइत अछि। एहि कारणेँ उत्तर विफल भेलापर उपयोगकर्ताकेँ सन्तोषजनक विकल्प नहि भेटैत अछि।
  • सुरक्षा कमजोरी (LLM Security): LLM स्वयं केर सुरक्षा कमजोरी (प्रॉम्प्ट इन्जेक्शन, डेटा लीक आदि) विरुद्ध सुरक्षा अपर्याप्त होयबाक कारण संवेदनशील जानकारी उजागर हेबाक जोखिम रहैत अछि।
  • स्केलेबिलिटीक कमी (Data Ingestion Scalability): विशाल डेटा अनुक्रमण आ भण्डारण प्रक्रियामे स्केलेबिलिटीक समस्या उत्पन्न होइत अछि। डेटा बढ़लापर chunking, भण्डारण आ खोजक गति घटैत अछि आ प्रणाली पर भार बढ़ैत अछि।
  • महत्वपूर्ण जानकारीक छूटि जेनाइ (Missing Content): दस्तावेजमे महत्वपूर्ण सामग्री chunking प्रक्रियाक दौरान छूटि जाइत अछि अथवा अनुक्रमित नहि भऽ पबैत अछि। एहि कारणेँ उपयोगकर्ता अपन इच्छित जानकारी खोजि नहि पबैत अछि।
  • शीर्ष रैंकक छूटि जेनाइ (Missed Top Ranked): खोज परिणाममे वास्तविक रूप सँ सर्वाधिक प्रासंगिक chunk (शीर्ष रैंक) छूटि सकैत अछि। एकर कारण खोज एल्गोरिदमक सीमा, एम्बेडिंग गुणवत्तामे कमी, रैंकिंग त्रुटि आदि भऽ सकैत अछि।
  • सन्दर्भ असंगति (Not in Context): खोजल गेल chunk वास्तविक प्रश्नक सन्दर्भ सँ मेल नहि खाइत अछि। साधारण समानता-आधारित खोजक सीमाक कारण अर्थगत जुड़ाव अपर्याप्त रहैत अछि।
  • प्रारूप त्रुटि (Wrong Format): खोजल गेल chunk केर प्रारूप LLM द्वारा संसाधित करबाक लेल अनुपयुक्त भऽ सकैत अछि अथवा उपयोगकर्ता द्वारा अपेक्षित उत्तरक प्रारूप सँ भिन्न भऽ सकैत अछि। उदाहरणस्वरूप, तालिकाकेँ पाठमे बदलल गेलापर जानकारी विकृत भऽ सकैत अछि।
  • जानकारी निकालबामे विफलता (Not Extracted): आवश्यक जानकारी chunk सँ ठीक सँ नहि निकालल जाइत अछि अथवा LLM जानकारीकेँ पहिचान नहि कऽ पबैत अछि। ई जटिल वाक्य संरचना, तालिका, छवि आदिमे प्रायः देखल जाइत अछि।
  • जानकारीक दायरा/गहिराइ अनुपयुक्त (Incorrect Specificity): उत्तर प्रश्नक लेल बहुत व्यापक अथवा उल्टा अत्यधिक विशिष्ट भऽ जाइत अछि, जाहि सँ ई उपयोगकर्ताक वास्तविक आवश्यकतासँ मेल नहि खाइत अछि। जानकारीक दायरा आ गहिराइ समायोजित करब कठिन होइत अछि।
  • अपूर्ण उत्तर (Incomplete): अन्ततः उत्पन्न उत्तर अपूर्ण भऽ जाइत अछि अथवा केवल किछु जानकारी प्रदान करैत अछि, जाहि सँ उपयोगकर्ताक आवश्यकता पर्याप्त रूप सँ पूरा नहि होइत अछि। एकर कारण अनेक chunk सँ जानकारीक समेकन नहि भऽ पेनाइ अथवा LLM द्वारा केवल किछु भागक उपयोग कयनाइ भऽ सकैत अछि।

एहि तरहेँ RAG केवल वेक्टर समानता खोज आ chunk आधारित अनुक्रमण पर अत्यधिक निर्भर रहैत अछि, तेँ वास्तविक कार्यमे विश्वसनीयता, विस्तारक्षमता आ सटीकताक दृष्टिसँ एकर सीमासभ स्पष्ट अछि।

2. RAG क सीमासभ पर विजय पाबि क्लेवीक सिमान्टिक डेटाबेस

क्लेवी एहि सीमासभ पर विजय पाबै लेल, अर्थपूर्ण सम्बंध, जटिल तर्क आ प्रमाण-आधारित उत्तर लेल अनुकूलित अगिला पीढ़ीक AI ज्ञान अवसंरचना, Clevi Semantic Database विकसित कएलक अछि।

ई समाधान अपन Reasoning मॉडल, मल्टीमोडल AI आ एजेन्ट-आधारित AI मॉडल सभ उपलब्ध होयबाक कारणेँ सम्भव भेल अछि, आ ई क्लेवीक विशिष्ट शक्तिशाली प्रौद्योगिकीसभमे सँ एक अछि, जे AI केँ वास्तविक दुनियामे वास्तवमे उपयोगी बनेबाक क्षमता दैत अछि।

उदाहरणक लेल, जँ जानकारी संग्रहित डेटाबेस केँ पुस्तकालय मानल जाए, तँ क्लेवीक सिमान्टिक डेटाबेसमे एकटा अत्यन्त दक्ष पुस्तकालयाध्यक्ष छथि, एना बुझि सकैत छी। (पुस्तकालयाध्यक्षसँ आवश्यक जानकारी माँगलापर सटीक आ शीघ्र उत्तर भेटि सकैत अछि।)

उपयोगकर्ता कोनो समय पुस्तकालयमे नवीन जानकारी जोड़ि सकैत छथि आ आवश्यक जानकारी बजा सकैत छथि।

ताहि अतिरिक्त, डेटा संस्करण प्रबन्धन आ पहुँच अधिकारो अपन इच्छानुसार निर्धारित कएल जा सकैत अछि।

पुस्तकालयाध्यक्षक प्रत्येक गतिविधि लॉग (अभिलेख) रूपमे सुरक्षित रहैत अछि, तेँ गलती भेलोपर ओकर सुधार कएल जा सकैत अछि।

मुख्य पाठक छवि

<Clevi Semantic Database Structure>

मुख्य विशेषतासभ आ प्रौद्योगिक संरचना

अर्थपूर्ण डेटा भण्डारण

  • साधारण chunk वेक्टरDB नहि, बल्कि डेटासभक बीचक अर्थपूर्ण सम्बन्ध (सन्दर्भ, पदानुक्रम, कार्य-कारण आदि) केँ ग्राफ DB मे संग्रहित करैत अछि
  • ज्ञान ग्राफ/सिमान्टिक नेटवर्कक रूपमे विस्तार आ पूरक बनाओनाइ सहज

हाइब्रिड खोज आ तर्क

  • CTA+Context Query: प्रश्नक सन्दर्भ (Context) आ CTA केँ एकसाथ प्रतिबिम्बित करैत अछि
  • Hybrid Retrieval: वेक्टर समानता + नियम/ग्राफ-आधारित खोजक संयोजन
  • Intelligent Folder Hits: अर्थपूर्ण रूपसँ सम्बद्ध फोल्डर/श्रेणीसभक स्वचालित खोज

मल्टीमोडल एकसाथ प्रक्रिया

  • TextReader Pool, VisionReader Pool आदि पाठ, छवि, तालिका, ध्वनि आदि विभिन्न डेटाक एकसाथ व्याख्या करैत अछि
  • जखन कि पारम्परिक RAG मुख्य रूपसँ केवल पाठ प्रक्रिया कऽ सकैत अछि, सिमान्टिक डेटाबेसमे मल्टीमोडल प्रक्रिया करबाक क्षमता उत्कृष्ट अछि

प्रमाण-आधारित उत्तर आ विश्वसनीयता प्रमाणीकरण

  • दस्तावेजक सारांश आ उद्धरण, तालिका निष्कर्ष आदि दस्तावेजक सारांश आ स्रोतक स्वचालित निर्माण
  • Merge & Verify: अनेक स्रोतक सूचनाक अर्थपूर्ण एकीकरण आ विश्वसनीयताक सत्यापन
  • Evidence Pack: प्रमाण-आधारित उत्तर पैकेज उपलब्ध करेनाइ

जटिल तर्क आ प्लानर

  • Planner/DAG: जटिल प्रश्नसभक लेल चरणबद्ध योजना आ DAG(Directed Acyclic Graph)-आधारित तर्क

एकीकृत एजेंट संरचना

  • cip-5-agent Supervisor: सम्पूर्ण खोज/तर्क/एकीकरण प्रक्रियाक प्रबन्धन आ समन्वय करनिहार सर्वोच्च एजेंट
मुख्य पाठक छवि

3. संरचनाक सारांश आ तुलना

संक्षेपमे, Semantic DB विभिन्न प्रकारक डेटा (आवाज, पाठ, छवि, भिडियो आदि) इनपुटक रूपमे ग्रहण कऽ केवल Chunk नहि, बल्कि डेटा सभक बीचक अर्थपूर्ण सम्बन्ध (सन्दर्भ, पदानुक्रम, कारण-परिणाम आदि) केँ सेहो जोड़ि ज्ञानक वर्गीकरण करैत अछि।

एकर आधार पर RAG जकाँ कीवर्ड/सादृश्यताक आधार पर खोज नहि, बल्कि अर्थपूर्ण सम्बन्धक उपयोगसँ खोज आ तर्क कएल जाइत अछि, तेँ AI सँ बेसी सटीक सूचना खोज आ उत्तर प्राप्त कएल जा सकैत अछि।

तथा, ज्ञान ग्राफ/सिमान्टिक नेटवर्कक रूपमे संग्रहित होइत अछि, तेँ निरन्तर विस्तार आ सुधार करब सहज अछि।

हमर CLEVI कृत्रिम बुद्धिमत्ताक व्यापक रूपान्तरणक युगमे RAG प्रणालीक सीमा पहिचान कऽ, एकरा समाधान करबाक लेल सिमान्टिक डेटाबेस आ अपन मौलिक AI मॉडलद्वारा ग्राहकसभकेँ बेसी सटीक आ विश्वसनीय डेटा शीघ्रतासँ उपलब्ध करा सकैत अछि।

हमर CLEVI क AI प्रणाली कोनो परिवेशमे, डोमेनक प्रकारसँ निरपेक्ष, ग्राहकक बहुमूल्य डेटाकेँ उपयोगी बना सकैत अछि।

आगाँ सेहो CLEVI ग्राहकक डेटामे निहित मूल्यकेँ अधिकतम बनाबै आ अभिनव AI अनुभव प्रदान करबाक लेल पूर्ण प्रयास करैत रहत।

CLEVI क संग AI क नव भविष्यक अनुभव करू।

पूछताछ आ डेमो अनुरोध: [email protected]

Copyright© 2025 Clevi Inc. All rights reserved.

न्यूज़रूमवर परत जा
CLEVI

भाषा आ क्षेत्र

मशीन द्वारा अनुवादित भाषासभ चिह्नित अछि। उपलब्धता प्रकाशित साइट बंडल पर निर्भर करैत अछि।

136 भाषा

अनुशंसित

1

पूरबी एशिया

7

दक्षिण-पूरबी एशिया

11

दक्षिणी एशिया

18

मध्य एशिया

5

मध्य पूर्व आ काकेशस

10

पश्चिमी यूरोप और दक्षिणी यूरोप

16

यूनाइटेड किंगडम और आयरलैंड

4

उत्तरी यूरोप

10

मध्य यूरोप आ बाल्कन

14

पूरबी यूरोप

5

पूरबी अफ्रीका

8

पश्चिमी अफ्रीका और मध्य अफ्रीका

9

दक्षिणी अफ्रीका

8

अमेरिका

5

ओसेनिया

5
Clevi सिमेन्टिक डेटाबेस — CLEVI